ΝΑΤΟ 2030-Κοινοί στόχοι, διαφορετικές ανάγκες.



  Με τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ 2021 να ολοκληρώνεται, η ελληνική κοινή γνώμη ίσως μένει με περισσότερα ερωτηματικά παρα απαντήσεις. Κύριο ζήτημα για εμάς είναι η πορεία των γειτόνων ως μέλος της συμμαχίας. Πολλές είναι οι φωνές που θέλουν την Τουρκία να απομακρύνεται απο το ΝΑΤΟ αλλα η διαδικασία αυτή φαίνεται να είναι αργή και γεμάτη ανατροπές.

  Πριν απο όλα όμως καλό θα ήταν να θυμηθούμε το γενικότερο κλίμα στο οποίο έγινε η συνάντηση. Η ατζέντα της ημέρας ήταν αποκλειστικά  το "ΝΑΤΟ 2030", ή αλλιώς η προετοιμασία για την επίτευξη μιας συμμαχίας με ισχυρή και σταθερή πολιτική παρουσία στη διεθνή σκηνή. Όπως είναι αντιληπτό στο συγκεκριμένο πλαίσιο δεν μιλάμε πια για ζητήματα Αιγαίου, Ανατολικής Μεσογείου ή Βορείου Αφρικής αλλά σχεδόν αποκλειστικά για σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ.

 Τα θέματα της σχέσης Ε.Ε.-ΗΠΑ κινούνται μέσα στα πλαίσια του ΝΑΤΟ με το κεντρικό δόγμα να είναι η Ένωση ως πυλώνας στήριξης της συμμαχίας. Ο πυλώνας αυτός  θα συνεισφέρει στην προστασία και ενίσχυση των Δυτικών οργανισμών όσο οι Πολιτείες-ο κύριος κορμός της συμμαχίας- εστιάζουν όλο και πιο πολύ στον Σινικό κίνδυνο. Όπως είναι κατανοητό αυτό προϋποθέτει ότι και η Ένωση θα είναι σε θέση να συμφωνήσει σε μία κοινή εξωτερική πολιτική, να αναπτύξει πολεμική βιομηχανία ανάλογη του μεγέθους της και να ενεργήσει στη διεθνή σκηνή ως μία ενιαία δύναμη.

 Πρώτοι εμείς ως Έλληνες γνωρίζουμε όμως οτι στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής που απαιτούν δράση η Ε.Ε. τείνει να είναι κάθε άλλο παρα συνεκτική και αποφασιστική. Είναι λοιπόν ιδιαίτερα ενδιαφέρον πως στοχεύει η Ευρώπη να το πετύχει αυτό αλλά και ποιος θα πρωτοστατήσει σε μία τέτοια προσπάθεια. Εδώ  λοιπόν μπορούμε να ξεκινήσουμε την κουβέντα σχετικά με τις Ελληνοτουρκικές και Ευρωτουρκικές σχέσεις.

 Είναι φανερό ότι η Τουρκία δε θέλει να είναι κομμάτι της Ευρώπης, όπως δήλωνε και ίσως εννοούσε κάποια χρόνια πριν. Ωστόσο η Τουρκία δε μπορεί και να αγνοήσει την πολιτική και οικονομική υπεροχή της Ε.Ε. αλλά και την δυνητική στρατιωτική δυναμική της. Αυτό δημιουργεί και ένα αντίστοιχα περίεργο κλίμα στις Βρυξέλες όπου το ζήτημα του εάν η Τουρκία μπορεί ή όχι να είναι σύμμαχος -ή έστω ένας χρήσιμος γείτονας- δεν μπορεί να απαντηθεί και άρα δεν μπορούν να υπάρξουν και αντίστοιχες δράσεις.

 Αυτό έγινε ίσως πιο φανερό μέσα απο την συνομιλία του Γάλλου προέδρου Μακρόν με τον Τούρκο ομόλογο του. Κατα την επαφή αυτή η Γαλλική πλευρά αναγνώρισε τα κοινά σημεία με τη Τουρκία (το γεγονός ότι και οι δυο ενδιαφέρονται για τη Λιβύη, λόγου χάρη) αλλά και ότι τη συγκεκριμένη περίοδο δεν έχουν ίδιους στόχους και ότι δεν υπάρχει απτή συνεργασία με θετικά αποτελέσματα και για τους δύο.

 Μπορεί για πολλούς η κατάσταση αυτή να είναι ένα απλό τροχοπέδη, στην πραγματικότητα όμως μιλάμε για ένα καθεστώς που αναβάλει την Ευρωπαϊκή συνοχή σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Πως θα είναι σε θέση η Ελλάδα να στηρίξει δράσεις της Ένωσης αν αναγκάζεται να δεσμεύει συνέχεια μονάδες για την προστασία του Έβρου, των νησιών και της Κύπρου; Πως θα επιτευχθεί πολιτική συνοχή αν διαιρούνται μεταξύ τους τα κράτη-μέλη κάθε φορά  που η Τουρκία προκαλεί; Πώς θα διατηρήσει η Ευρώπη το πολιτικό της πλεονέκτημα όταν μία υποψήφια χώρα-μέλος επεμβαίνει στα εδάφη τρίτων;

 Είναι αντιληπτό προς πάσα κατεύθυνση ότι τα "παιχνίδια" του Αιγαίου και της Μεσογείου γίνονται όλο και πιο επιβαρυντικά και ότι αντίστοιχα ενισχύεται η ανάγκη για ένα τέλος σε αυτές τις άσκοπες κρίσεις. Το τέλος φυσικά δεν μπορεί να το δώσει η Ελλάδα καθώς δεν είναι εκείνη που προκαλεί. Η Ελλάδα επίσης δεν μπορεί και να υποχωρήσει στις θέσεις της καθώς τότε θα μιλάγαμε για συνθηκολόγηση του δεύτερου μεγαλύτερου ΝΑΤΟϊκού στοιχείου.

 Εν ολίγοις, η σημερινή συνάντηση έδειξε μια πολύ ωραία εικόνα συμφωνίας προς την επίτευξη κοινών στόχων, η εφαρμογή των οποίων όμως θα πιέσει μερικούς συμμάχους περισσότερο από ότι θα ήταν ιδανικό για εκείνους. Χρήσιμο θα ήταν επίσης να παρατηρήσουμε στο μέλλον πως η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ορίσει την σχέση της με τη Τουρκία σχετικά με την θέση της στη διεθνή σκηνή.         


Comments