Υπάρχει κάποια πιθανότητα να αντέξει πράγματι η Ρωσία τις πιέσεις των κυρώσεων;

 


Οι δυτικές κυρώσεις στην ρωσική αγορά και οικονομία έχουν γίνει άλλο ένα πεδίο σύγκρουσης με κοινό επιχείρημα τις ίδιες τις κυρώσεις. Όσο πληθαίνουν οι κυρώσεις και όσο πιο εντατικές γίνονται, άλλο τόσο ακούγονται απόψεις ότι οι ίδιες κυρώσεις μπορεί να στραφούν τελικά εναντίον της Δύσης.


Απο τη πρώτη στιγμή βρέθηκαν στο στόχαστρο των κυρώσεων οι ρώσοι ολιγάρχες, το τραπεζικό σύστημα και η τεχνολογική και βιομηχανική βάση της Ρωσίας με έμφαση στον αμυντικό τομέα.


Οι ρώσοι ολιγάρχες αποτελούν μία βάση ισχύος για τον Πούτιν στο εσωτερικό της χώρας του και σε αυτό ακριβώς εστιάζουν και οι κυρώσεις. Με απλά λόγια το μήνυμα είναι ότι όποιος στηρίζει τις ρωσικές βλέψεις στην Ουκρανία θα χάσει απο τη περιουσία του. Ο αντίλογος σε αυτό έχει να κάνει με τις βλέψεις της Ρωσίας στο εσωτερικό. Ίσως η στέρηση των εξωτερικών επενδυτικών ευκαιριών είναι ο καταλυτικός παράγοντας ώστε να εστιάσουν οι Ρώσοι κεφαλαιούχοι την προσοχή τους στην Ρωσική αγορά. 


Η ρωσική κυβέρνηση είχε αναγνωρίσει την εξάρτηση της βιομηχανίας και της τεχνολογικής της ανάπτυξη από τις δυτικές οικονομίες και έχει ξεκινήσει την ανεξαρτητοποίηση της ήδη από τον χώρο της αμυντικής βιομηχανίας. Παρόλα αυτά, όπως αποδεικνύουν προγράμματα σαν τα stealth μαχητικά Su-57 και τα άρματα μάχης T-14 Armata, αυτό αποδείχθηκε δύσκολο εγχείρημα ακόμα και όταν η διεθνής αγορά ήταν ανοιχτή για τη Ρωσία.




Τα παραπάνω σε συνδυασμό με το ιστορικά χαμηλό ποσοστό του ΑΕΠ που δίνονταν σε έρευνα και ανάπτυξη για όλους τους τομείς της ρωσικής βιομηχανίας σημαίνει ότι οι στόχοι που έτσι κι αλλιώς υπήρχαν απλά έγιναν πιο δύσκολοι. 


Το δεύτερο συχνό ερώτημα έχει να κάνει με την θέση της Ρωσίας στην παγκόσμια οικονομία. Κυρώσεις έχουν δεχτεί πολλά κράτη, με κάποιες απο τις πιο σκληρές να επιβάλλονται στο Ιράν. Γιατί όμως σε εκείνη την περίπτωση η διεθνής αγορές δεν επηρεάζονται τόσο; 


Ιστορικά το Ιράν δεν είχε ανάλογη θέση με τη Ρωσία στην παγκόσμια αγορά. Αν σκεφτούμε μόνο τον αριθμό των δυτικών επιχειρήσεων και κρατών που συνεργάζονταν συστηματικά είτε με ρωσικές εταιρείες είτε με το ίδιο το ρωσικό κράτος βλέπουμε ότι πράγματι ταράζονται και οι δυτικές οικονομίες και αγορές για διάφορους λόγους.


Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλοι αυτοί οι οργανισμοί χειραγωγούνται από τις κυβερνήσεις τους. Αντίθετα σε πολλές περιπτώσεις επιχειρήσεις αποσύρονται οικειοθελώς από τη ρωσική αγορά μιας και δεν βλέπουν μέλλον στις επενδύσεις τους. Κάθε άνοιγμα σε μία ξένη αγορά είναι μία νέα επένδυση η οποία στη περίπτωση της Ρωσίας συνδυάζεται με ένα αποδυναμωμένο ρούβλι και με ένα αποκομμένο τραπεζικό σύστημα. 


Μπορεί λοιπόν η Ρωσία να ετοιμαζόταν για πιθανές κυρώσεις και να συγκέντρωνε αποθέματα χρυσού και ξένου συναλλάγματος, αλλά και πάλι η απροθημία πολλών να επενδύσουν στην ρωσική αγορά είναι εμφανής. Ακόμα και αν η κατάσταση σταθεροποιηθεί θα περάσουν χρόνια πριν να γίνουν και πάλι επικερδείς οι ξένες επενδύσεις στη Ρωσία.


Τέλος, ακόμα και αν αυτός ο νέος οικονομικός πόλεμος φτάσει σε σημείο όπου πράγματι η Ρωσία πιεστεί πέραν των δυνατοτήτων της υπάρχει για κάποιους η ελπίδα της Κίνας. Είναι όμως η Κίνα μία χείρα βοηθείας; Σίγουρα σε ιδεολογικό και γεωπολιτικό επίπεδο οι δύο χώρες έχουν πολλά κοινά σημεία και συμφέροντα, αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως και ότι το κινεζικό κράτος θα τρέξει να συνδράμει το ρωσικό. 


Η ίδια η κινέζικη οικονομία ίσως δεν είναι έτοιμη να ρισκάρει τους δικούς της στόχους για τις βλέψεις του Πούτιν. Μεγάλο μέρος των κινεζικών επιχειρήσεων συνεργάζεται με δυτικές εταιρείες βασίζοντας εκεί όχι μόνο την οικονομική τους ανάπτυξη αλλά και την τεχνολογική τους πρόοδο. Αυτή τη στιγμή η Κίνα μπορεί να παρατηρεί επίσης μία χρυσή ευκαιρία να επιβληθεί στο σύμμαχο της ως η μοναδική λύση για την αποφυγή χειρότερων καταστάσεων. Οι ηγέτες των δύο χωρών έχουν ήδη αποφασίσει μεγαλεπίβολα σχέδια όπως η σύνδεση του δρόμου του μεταξιού και των νέων βορείων θαλάσσιων εμπορικών οδών. Υπάρχει δηλαδή το κίνητρο ώστε η Κίνα να περιμένει τα χειρότερα, να εκπληρώσει τους στόχους της και να εμφανιστεί ως από μηχανής θεός.


Comments